środa, 1 maja 2019

Pałace Kruschego i Kindlerów w Pabianicach

Zdjęcia tych pałaców robiłam w październiku ubiegłego roku a dopiero dziś udało mi się je opisać.
Pałace w Pabianicach nie są rzadkością gdyż fabrykanci budowali, balowali, mieli swoje siedziby fabryczne a były to cudne budowle.
Dziś jedne są odnowione, inne trochę mniej ale nadal są piękne.
Zapraszam do obejrzenia.
Pałac Kindlerów 
Zacznijmy od Pabianic.
Pabianice - miasto w województwie łódzkim, siedziba powiatu pabianickiego.
Drugie co do liczby mieszkańców miasto aglomeracji łódzkiej. 
Pod względem liczby ludności są trzecim - po Łodzi i Piotrkowie Trybunalskim, miastem w województwie łódzkim a 59. w Polsce. 
Pod względem powierzchni miasto znajduje się na 9. pozycji w województwie łódzkim a 150. w Polsce.
Okazją do błyskawicznego rozwoju Pabianic był kryzys w sukiennictwie, spowodowany wprowadzeniem w 1832 r. granicy celnej między Królestwem Polskim a Rosją. 
Umożliwiło to dynamiczny rozwój produkcji tkanin bawełnianych. 
Kolejne ważne daty w rozwoju tutejszego przemysłu to rok 1851, gdy zniesiono bariery celne między Królestwem z Rosją - otwarcie rynków zbytu dla wyrobów bawełnianych, oraz rok 1864, gdy uwłaszczono chłopów - dopływ taniej siły roboczej. 
Największym zakładem przemysłowym Pabianic było wówczas przedsiębiorstwo włókiennicze Krusche - Ender.
Pabianice, podobnie jak Łódź, stały się w XIX w. miastem wielokulturowym.
Oprócz Polaków istotną rolę odgrywali w nim Niemcy i Żydzi.
Neoklasycystyczny Pałac Kruschego, który znajduje się przy ulicy św. Jana 4, wybudowano w połowie XIX wieku.
W chwili obecnej mieści się w nim Urząd Stanu Cywilnego.

Dzięki funkcjom urzędowym wnętrza pałacu zachowane są w dobrym stanie i częściowo dostępne dla zwiedzających.
Mnie nie udało się nic zobaczyć ale jeszcze tam zajrzę.
Beniamin Krusche - pabianicki przemysłowiec, urodził się 4 X 1807 r. w Reichenau w Saksonii w rodzinie wyznania ewangelicko - augsburskiego. 
Był synem tkacza Gottlieba i Anny Rozyny Rolle.

W 1825 r. razem z ojcem przybył do Polski i osiedlił się w Turku - woj. kaliskie. 
W tym roku rodzina Krusche przeniosła się do Pabianic, gdzie pozostała na stałe. 
Tutaj nad Dobrzynką założyli w 1826 r. ręczną tkalnię z 9 warsztatami z zamiarem produkowania wyrobów bawełnianych.
Po wycofaniu się ojca z przedsiębiorstwa, Beniamin Krusche przejął zakład, stopniowo zwiększając swój majątek i rozwijając produkcję. 
W 1830 r. nabył w Pabianicach m.in. piętrowy dom murowany i plac, w 1834 r. otrzymał pozwolenie na handel solą i prowadzenie sklepu kramarskiego. 
Pięć lat później założył farbiarnię.
W 1844 - 1846 r. posiadał 91 krosien i zatrudniał w firmie 92 robotników. 
Sprowadził do Pabianic pierwsze krosna mechaniczne - 1849 r., a w następnym roku pierwszą maszynę parową o mocy 8 KM.
Rezydencja rodziny Kindlerów znajdowała się na ulicy Zamkowej 26, dziś w budynku znajduje się Urząd Skarbowy.
Po 1980 roku wpisane do rejestru zabytków pod numerem A/270 z 16.09.1980.


Rudolf Kindler urodził się 5 czerwca 1819 r. w Stawiszynie koło Kalisza.
Zmarł 21 sierpnia 1891 r. w Dreźnie. 
Był siódmym dzieckiem Karola Wilhelma i Joanny z Salingów. 
W Kaliszu zdobył zawód tkacza. 
Około 1838 r. przybył do Zgierza, gdzie zatrudnił się w firmie Zacherta. 
Był tam majstrem - mechanikiem. 
W tym czasie przystąpił do kościoła braci morawskich.


W 1842 r. zawarł związek małżeński z Ernestyną Ludwiką Gűnther, córką zgierskiego tkacza.
W 1848 r. przeniósł się do Pabianic. 
Beniamin Krusche powierzył mu kierownictwo farbiarni przy ul. Saskiej - obecnie Piłsudskiego. 
W 1850 r. zamontowano tu właśnie pierwszą w mieście maszynę parową o mocy 8 KM.
Istniały też inne powody, które skłoniły R. Kindlera do przyjazdu do Pabianic.
Otóż B. Krusche i jego młodszy brat August byli członkami pabianickiego zboru braci morawskich.
W Pabianicach urodziło się sześcioro potomków Kindlera: 1848 - Waldemar, 1850 - Maria Luiza, 1853 - Ferdynand Waldemar, 1856 - Oskar, 1850 - Marta Ludwika, 1865 - Karol Rudolf.
W latach 70. XIX wieku Kindler dokonał zakupu terenu na Nowym Mieście, położonego w kierunku zachodnim od ul. Ogrodowej - obecnie Traugutta.


Powstała tam duża fabryka z nowoczesnym zakładem farbiarsko - wykończalniczym. Przedsiębiorstwo wytwarzało kilka rodzajów tkanin, z wyraźna przewagą produktów półwełnianych. Pozostałe rodzaje to tkaniny czesankowe, żakardowe i bawełniane.
W końcu lat 80. XIX naprzeciwko fabryki przy Zamkowej powstała rezydencja Kindlerów.
Tak oto mały łyczek historii Pabianic opisałam ale to jeszcze nie koniec, jeszcze o Pabianicach napiszę.
Źródło: Wikipedia.
Październik 2018 rok.

0 komentarze

Prześlij komentarz

Miło że mnie odwiedziłeś....zostaw po sobie ślad.
Anonimie-podaj swoje imię.
Jeśli podoba Ci się mój blog to proszę dodaj go do obserwowanych.
Dziękuję i zapraszam ponownie.

Obserwatorzy Blogger