wtorek, 9 lipca 2019

Geometryczny Środek Polski - Piątek woj. łódzkie

Przez Piątek przejeżdżamy często, natomiast na dłużej zatrzymaliśmy się tutaj w październiku ubiegłego roku i z tej daty pochodzą też zdjęcia.
Dzień był przepiękny i nic nie wskazywało na to za za kilka dni zrobi się pochmurno i zimno.
Korzystaliśmy z pięknej pogody aby wędrować i cieszyć się jesienią.
Zapraszam na wycieczkę po Piątku.

Piątek - dawne miasto, obecnie wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek.
Miejscowość jest siedzibą gminy Piątek.

Był miastem duchownym, miasto arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku.
Wieś położona jest nad rzekami Moszczenicą i Maliną. 
W Piątku krzyżują się drogi biegnące z Łodzi do Kutna i z Łowicza do Łęczycy.

Tradycyjnie, od 1966 uważa się, że w miejscowości znajduje się geometryczny środek Polski.
Wjeżdżający do Piątku są witani tablicą informacyjną w kształcie granic państwa z napisem „Piątek - geometryczny środek Polski”.
W centrum Piątku usytuowany jest również pomnik symbolizujący geometryczny środek Polski. 
Wcześniej w tym miejscu znajdował się potężny kamień.
Geometryczny środek Polski, według wielu źródeł - w tym napisu na upamiętniającym go monumencie - znajduje się we wsi Piątek. 
Definiowany jest zwykle jako punkt leżący w miejscu przecięcia się ortodrom łączących wierzchołki czworokąta opisanego na punktach ekstremalnych obszaru administracyjnego Polski, złożonego z równoleżników i południków, przechodzących przez te punkty. 
A są to:
  • północny: punkt na wybrzeżu w Jastrzębiej Górze
  • południowy: południowo - wschodni stok Opołonka w granicznym paśmie Bieszczadów Zachodnich 
  • wschodni: zakole Bugu koło Zosina 
  • zachodni: zakole Odry koło Cedyni 
Piątek ze względu na swoje położenie był początkowo osadą targową. 
Prawdopodobnie nazwa Piątku pochodzi od dnia tygodnia, w którym odbywały się w nim targi. 
Prawa miejskie otrzymał w XIV w. 
W tym czasie był silnym ośrodkiem rzemieślniczo - handlowym. 
W połowie XVII w. liczył 320 domów i ok. 1500 mieszkańców. 
W tym czasie słynął m.in. z produkcji piwa.

Dalszy rozwój Piątku zahamował najazd szwedzki, przede wszystkim jednak do upadku gospodarczego przyczynił się pożar w 1681 r., który strawił całe miasto. 
Od tego czasu Piątek nie odzyskał swojej świetności.

W 1685 r. było w nim tylko 40 domów, a 100 lat później, w 1785 r. zaledwie o 10 więcej. 
Piątek stracił prawa miejskie ze względu na udział mieszkańców w powstaniu styczniowym.
W okresie międzywojennym w Piątku powstała fabryka maszyn rolniczych, w której miała zatrudnienie część mieszkańców.

Większość ludności jednak zajmowała się rolnictwem.
W pierwszej fazie Bitwy nad Bzurą Piątek i okoliczne wsie stały się areną ofensywy wojsk polskich. 
Po zaciekłych walkach, poważnie zniszczona miejscowość została zdobyta przez wojsko polskie 9 września 1939, jednak wskutek zmiany sytuacji na froncie oddziały polskie opuściły Piątek bez walki 13 września.
W listopadzie 1939 Niemcy wcielili miejscowość w granice Rzeszy. 
Część polskich mieszkańców wysiedlono, a ludność pochodzenia żydowskiego wymordowano w ośrodku zagłady Żydów z Kraju Warty.
Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:
  1. rzymskokatolicki kościół pw. Świętej Trójcy, parafialny, 2 poł. XV, 1740, nr rej.: 85-V-9 z 29.03.1949 oraz 81 z 8.08.1967; był pierwszą placówką duszpasterską bp. Zygmunta Choromańskiego po otrzymaniu święceń kapłańskich w 1916 r.
  2. dzwonnica, 1 poł. XIX, nr rej.: 90-V-14 z 29.03.1949 oraz 82 z 8.08.1967
  3. mariawicki kościół pw. św. Trójcy, parafialny,neogotycki, 1907
  4. rzymskokatolicki kościół pw. Przemienienia Pańskiego, cmentarny, drewniany, poł. XVIII, nr rej.: 555-V-30 z 32.10.1950 oraz 83 z 8.08.1967
  5. dzwonnica, nr rej.: 526 z 8.08.1967
  6. park miejski, poł. XIX, nr rej.: 595 z 29.12.1988
Ad 1.
Kościół Świętej Trójcy - rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Piątek diecezji łowickiej.
Jest to świątynia wybudowana w latach 1455-1460 i ufundowana przez arcybiskupów gnieźnieńskich.

Kościół jest jednonawowy i orientowany. 
Podczas przebudowy w 1780 roku zostały zatarte gotyckie cechy architektury świątyni. 
Przy nawie od strony południowej jest dobudowana kaplica poświęcona Matce Bożej.

W prezbiterium jest umieszczony ołtarz główny w stylu późnobarokowym pochodzący z kościoła ojców Dominikanów w Łowiczu - poświęcony Trójcy Świętej
Ad 2.
Dzwonnica - 1 połowa XIX wieku.
Ad 3.
Parafia Trójcy Przenajświętszej w Piątku - mariawicka parafia diecezji śląsko - łódzkiej, Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w RP.
Kościół parafialny położony jest przy ul. Szpitalnej; wybudowany w 1907 ze składek wiernych. 
Cały budynek został zbudowany z cegły wysokiej jakości i drewna sosnowego, fundamenty z cegły na zaprawie cementowej.

W 1995 przeprowadzono kapitalny remont więźby dachowej. 
Kościół jest jednonawowy, w stylu neogotyckim. 
Wnętrze składa się z nawy, prezbiterium, zakrystii i kaplicy. 
Prezbiterium oddzielone jest od nawy ażurowaną balustradą. 
Na ścianach wymalowane są symbole Eucharystyczne oraz napis Wszystka Ziemia niechaj Cię Adoruje i błaga.

W świątyni znajduje się jeden ołtarz przeznaczony do odprawiana liturgii w obrządku mariawickim, w centralnej części znajduje się tabernakulum, nad którym wisi obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i krucyfiks.
Więcej nie zdołaliśmy zobaczyć ale jeszcze wszystko przed nami i Wami.
Zapraszam, zawitajcie w nasze łódzkie regiony i odwiedźcie Geometryczny Środek Polski.

Artykuł powstał przy użyciu materiałów Wikipedii.
10 października 2018 roku.

2 komentarze

  1. Miałam okazję zwiedzać to miejsce kilka lat temu, nie daleko od Piątku kupowałam drzewka szczepione na pniu do mojego nowego ogrodu. Muszę przyznać, że bardzo klimatyczne miejsce.

    OdpowiedzUsuń

Miło że mnie odwiedziłeś....zostaw po sobie ślad.
Anonimie-podaj swoje imię.
Jeśli podoba Ci się mój blog to proszę dodaj go do obserwowanych.
Dziękuję i zapraszam ponownie.

Obserwatorzy Blogger